ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ನಡುವೆಯೇ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಇರಾನ್ ದೊಡ್ಡ ಶಾಕ್ ನೀಡಿರುವ ಘಟನೆ ಇದೀಗ ಜಾಗತಿಕ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ. ಹೊರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಮೂಲಕ ಸಾಗಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಹಡಗನ್ನು ಇರಾನ್ ತಡೆದು ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿರುವುದು ಹೊಸ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂದೇಶವನ್ನೇ ನೀಡಿದಂತಾಗಿದೆ. ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಯುದ್ಧದ ಭೀತಿಯನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ದೇಶವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಬಹುದು ಎಂಬ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಇರಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿರುವುದು ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿದೆ.
ಹೊರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಹಡಗು ತಡೆ
ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಕರಾಚಿಗೆ ತೆರಳುತ್ತಿದ್ದ “ಸೆಲೆನ್” ಎಂಬ ಹಡಗು ಹೊರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಮೂಲಕ ಸಾಗಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈ ಹಡಗು ಅಗತ್ಯ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣದಿಂದ ಇರಾನ್ನ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ರೆವಲ್ಯೂಷನರಿ ಗಾರ್ಡ್ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ (IRGC) ನೌಕಾಪಡೆ ಅದನ್ನು ತಡೆದಿದೆ. ಬಳಿಕ ಹಡಗನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸುವಂತೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಕುರಿತು IRGC ನೌಕಾಪಡೆಯ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಯಾದ ರಿಯರ್ ಅಡ್ಮಿರಲ್ ಅಲಿರೆಜಾ ತಂಗ್ಸಿರಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದು, “ಹೊರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯನ್ನು ಬಳಸಲು ಯಾವುದೇ ಹಡಗು ಇರಾನ್ನ ಕಡಲ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಮನ್ವಯ ಸಾಧಿಸಬೇಕು. ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಸಾಗಲು ಯಾರಿಗೂ ಅವಕಾಶ ಇಲ್ಲ” ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಹೊರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಸಾಗರ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದ್ದು, ಜಗತ್ತಿನ ತೈಲ ಸರಬರಾಜಿನ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗ ಇಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಯಾವುದೇ ಘಟನೆ ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.
ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ತಿರುಗೇಟು?
ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕಾ ನಡುವೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ ಶಮನಗೊಳಿಸಲು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ವಹಿಸಬಹುದು ಎಂಬ ವರದಿಗಳು ಹೊರಬಂದಿದ್ದವು. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪ್ರಧಾನಿ ಶೆಹಬಾಜ್ ಶರೀಫ್ ಕೂಡ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದರು.
ಅವರು, “ಅಮೆರಿಕಾ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ನಡುವಿನ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಮಾತುಕತೆಗಳಿಗೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ವೇದಿಕೆ ಒದಗಿಸಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ” ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಟ್ವೀಟ್ ಅನ್ನು ಅಮೆರಿಕದ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಕೂಡ ರೀಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿರುವುದು ಗಮನಾರ್ಹ.
ಆದರೆ ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಹಡಗನ್ನು ತಡೆದಿರುವುದು, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಈ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ಇರಾನ್ ನೀಡಿದ ಸ್ಪಷ್ಟ ಸಂದೇಶ ಎಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಅಂದರೆ, “ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೂ ಸುಲಭ ಪ್ರವೇಶ ಇಲ್ಲ” ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಇರಾನ್ ನೀಡಿದಂತಾಗಿದೆ.
ಭಾರತಕ್ಕೆ ಇರಾನ್ನ ವಿಶ್ವಾಸ
ಈ ಘಟನೆಯ ನಡುವೆಯೇ, ಭಾರತಕ್ಕೆ ಇರಾನ್ ನೀಡಿರುವ ಮಹತ್ವ ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಇರಾನ್ ರಾಯಭಾರಿ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಫತಾಲಿ ಅವರು, ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿನ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಲು ಭಾರತ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತವು ಜಾಗತಿಕ ದಕ್ಷಿಣದ ಪ್ರಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಸಮತೋಲಿತ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಯ ಮೂಲಕ ಎಲ್ಲಾ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಭಾರತ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಬಲ್ಲದು.
“ಭಾರತ ಎಲ್ಲಾ ಪಕ್ಷಗಳೊಂದಿಗೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಸಂಭಾಷಣೆ ಸುಗಮಗೊಳಿಸಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾರತಕ್ಕೆ ಏಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ ಮಹತ್ವ?
ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತ ತನ್ನ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮತೋಲನ ಸಾಧಿಸಿದೆ. ಅಮೆರಿಕಾ, ಇರಾನ್, ರಷ್ಯಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ನೇಹ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಘರ್ಷದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ವಹಿಸಲು ಭಾರತ ಸೂಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ.
ಭಾರತವು ಯುದ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಸಂಭಾಷಣೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ನೀತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಇದು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಸ ಗಳಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದೆ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಇರಾನ್ ಕೂಡ ಭಾರತವನ್ನು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಆಟಗಾರ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿದೆ.
ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಏನು ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ?
ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕಾ ನಡುವಿನ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಘರ್ಷ, ಇಸ್ರೇಲ್ ಸಂಬಂಧಿತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ಹಾಗೂ ಇತರ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವಿವಾದಗಳು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಗಂಭೀರಗೊಳಿಸುತ್ತಿವೆ.
ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಯಾವುದೇ ಸಣ್ಣ ಘಟನೆ ಕೂಡ ದೊಡ್ಡ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಹಡಗು ತಡೆ ಘಟನೆ ಕೂಡ ಇದೇ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲೇ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.
ಮುಂದೇನು?
ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ತನ್ನ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತದೆಯೇ ಅಥವಾ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಲಿದೆ. ಆದರೆ ಇರಾನ್ ನೀಡಿದ ಈ ಸಂದೇಶದಿಂದಾಗಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ತನ್ನ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಮಹತ್ವವು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಬಹುದು. ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಲು ಭಾರತ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾದು ನೋಡಬೇಕಾಗಿದೆ.